Генетиканың қысқаша даму тарихы

Қожаева Ардақ Нұрқызы
Қарағанды қаласы, Октябрь ауданы, «№12 ЖББОМ» КММ
3135
Биология
Тақырыбы:
Генетиканың қысқаша даму тарихы

Сабақтың мақсаты

Генетиканың тұқым қуалау заңдылықтарының маңыздылығын түсіндіру.

Күтілетін нәтиже

Барлық оқушылар:

– генетиканың даму тарихын біледі, тұқым қуалау заңдылықтарын  сипаттайды, түсінеді.

 Оқушылардың көпшілігі:

– Тұқым қуалау заңдылықтарынының ерекшелігін түсіндіре алады, мысал келтіре алады, қарапайым генетикалық есеп шығара алады.

Кейбір оқушылар:

– Тұқым қуалау заңдылықтарынының маңыздылығын сипаттайды, генетикалық есеп шығарады,  талдайды, зерттейді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

– Генетика даму тарихын біледі.

– Генетиканың тұқым қуалау заңдылықтарын біледі, түсінеді сипаттайды.

Пәндік лексика мен терминология: генетика-genetics, ген – gene,  гендік қор – генофонд – gene pool, геном – genome, генотип – genotype, өзгергіштік – changeability, тұқымқуалаушылық – heredity, фенотип – phenotype.

Диалог құруға /жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

Генетика – тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік құбылыстарын зерттейтін биологияның саласы.

Құндылықтарға баулу

 «Мәңгілік ел» идеясының құндылықтары арқылы оқушыларды отансүйгіштікке, ынтымақтастыққа, сүйіспеншілікке тәрбиелеу.

Ресурстар

Әр топқа интернет желісіне қосылған ноутбук. б3л3млендайтесттвинг.

Пəнаралық байланыс

CLIL  әдісі, ағылшын тілін кіріктіру.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Сабақтың басы

2 мин.

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

Жағымды психологиялық ахуал туғызу.

(М)  Оқушыларды ортаға шақырады.

(О) Оқушылар ортаға шығып шеңберге тұрады.

«Қарама-қарсы» әдісі:

(М) Адам денсаулығын сақтау ережесін құру үшін бірінші, ретімен денсаулыққа кері әсерін тигізетін бір-бір сөзді айтқызады, екінші, пайдалы сөздерді айтуды ұсынады. Бірінші айтылған сөздер адам денсаулығына кері әсерін тигізетіні сөзсіз. Сондықтан ол сөздерді қоқысқа тастайық.

(О) Оқушылар кезек-кезек бір-бір сөзден айтады. Мысалы: шаршау, мазасыздық, ұмытшақтық, шыдамсыздық, күйзеліс, ауру, ұйқысыздық, құлазуы, өз-өзінен ашулану, қорқыныш, ұрысқақтық. Сосын сөздерді қолында умаждап қоқысқа тастайды.

(М) Енді жақсы сөздерді айтайық. Балалар айтып болған соң тек Т әріптен басталатын сөздерді тағы бір қайталауға ұсынады.

(О) Енді керісінше жақсы сөздерді айтады: тәртіп, мейірімділік, тыныштық, қуаныш, татулық, белсенділік, тазалық, сенімділік, ұйқы, дұрыс тамақтану, талап, ақыл-ой, есте сақтау  және т.б. «Т» әріптен басталатын сөздерді қайталап айтады.

(М) Біздің бүгінгі сабақ ережесі «Т» ереже:  Т – тәртіп, Т – талап, Т – тыныштық, Т  – татулық, Т – тазалық.

ҚБ: Жағымды көңіл күй /жапонша бағалау/.

 (М) 3 топқа бөлу: «Мозайка құрастыру», қима қағаздарды алуды ұсынады.

(О) Оқушылар қима қағаздарды алып, сурет құрастырып, топтарға жайғасып отырады.

 Картинки по запросу егіздер  Картинки по запросу роза белая красная Картинки по запросу лошадь белая и черная

5 мин

Миға шабуыл: «Суреттер сөйлейді» әдісі:

(М) Топқа бөлінген кезде құрастырылған суреттерге қарап қандай ой туындайды. Проблемалық сұрақ: Бұл суреттің ұқсастығы неде?  Пікіралмасу.

(С) Оқушылар суреттер бойынша әңгіме құрып, пікір алмасады. Диалогқа түсу арқылы тақырып ашылады.

(ҚБ) Смайликпен бағаланады.

 Картинки по запросу смайлик әдісі

Генетика деген не? Генетиканың даму тарихы

https://bilimland.kz/kk/courses/biologiya-kk/genetika-zhane-suryptau-negizderi/tuqymqualaushylyq-zangdylyqtary/lesson/genetika-damuynyng-tarixy

Оқушылар бейнежазбаны көріп, генетиканың даму тарихымен, жаңа терминдермен танысады.

Терминдердің дұрыс айтылуын  https://www.macmillandictionary.com/ Мacmillan dictionary  арқылы тексеріледі:

1. Генетика – genetics /dʒəˈnetɪks/

2. Ген – gene /dʒiːn/

3. Гендік қор – генофонд – gene pool /dʒiːn pu: l/

4. Геном – genome /ˈdʒiːnəʊm/

5. Генотип – genotype /ˈdʒenətaɪp/

6. Өзгергіштік – changeability /ˌtʃeɪndʒəˈbɪləti/

7. Тұқымқуалаушылық – heredity  /həˈredəti/

8. Фенотип – phenotype /ˈfiːnəʊtaɪp/

/ҚБ/ «Бас бармақ»

Сабақтың ортасы

10 мин.

 

 

 

 

 

 

 

 

(М) «Бірін бірі оқыту»  әдісі.  Жаңа тақырып бойынша мәтінмен жұмыс.

<ілімланд сайтындағы «Генетика. Тұқым қуалау заңдылықтары.» тақырыбындағы конспектімен танысу. https://itest.kz/kz/lekciya_vi_tarau_genetikaha_kirispe_mendelding_gibridologiyalyq_adisi

(Тж) оқушылар әр топта 4-5 адамнан отырады. Алдымен мәтінді жеке оқиды. Бұл жерде мұғалім рөлін кезек кезек 4 айналымда орындайды.

1.  Мұғалім рөлін атқаратын 1 оқушы мәтінді түсіндіреді.

2. Мұғалім рөлін атқаратын 2 оқушы түйінді сөздерді, терминдерді, анықтамаларды жеке бөліп айтады.

3. Мұғалім рөлін атқаратын 3 оқушы мазмұнға байланысты 3-4 сұрақ қояды.

4. Мұғалім рөлін атқаратын 4 оқушы оқығанды, естігенді қорытындылайды.

ҚБ «Ең жақсы мұғалім» медаль беру.

Twig-bilim.kz  Сайтындағы «Мендель және тұқымқуалаушылық» атты бейнежазба көрсету https://twig-bilim.kz/kz/film/mendel-and-inheritance ТЖ, Ж, Жж  «Ойлан – жұптас – бөліс» стратегиясын қолдана отырып оқушылар бейнежазбаны топта және жұпта талқылайды.  Талқылап біткен соң әр топқа тапсырма беріледі.

Сабақтың аяғы

10 мин.

Бекіту.

кожаева1

кожаева 2

кожаева 3

кожаева 4

кожаева 5

кожаева 6

3-топ тапсырмасы: Интерактивті тапсырмалар орындау. https://bilimland.kz/kk/courses/biologiya-kk/genetika-zhane-suryptau-negizderi/tuqymqualaushylyq-zangdylyqtary/lesson/azhyrau-zangy

кожаева 6

кожаева 8

кожаева 9

кожаева 0

5 мин.

Топтық жұмыс: Дұрыс/бұрыс –  Тrue and False әдісі арқылы терминдерді тексеру.

1. Генетика – phenotype /ˈfiːnəʊtaɪp/ /F/

2. Ген – changeability /ˌtʃeɪndʒəˈbɪləti /F/

3. Гендік қор – генофонд - gene pool /dʒiːn pu: l//Т/

4. Геном – gene /dʒiːn/ //F/

5. Генотип – genotype /ˈdʒenətaɪp/ /Т/

6. Өзгергіштік – genome /ˈdʒiːnəʊm /Т/

7. Фенотип – genetics /dʒəˈnetɪks/ /F/

8. Тұқымқуалаушылық – heredity  /həˈredəti/ /Т/

Useful language/Тілдік қолдау

For example: I think number 1 is false because in English genetics /dʒəˈnetɪks/

I think

number .......

is

true  false

because

in English

....

The answer

Must /could/ might

be

because

…..

I agree

I disagree

Картинки по запросу бағдаршам әдісі ҚБ

 

 

5 мин.

Тест тапсырмасы Bilimland сайтындағы ITest бағдарламасы бойынша Генетика тақырыбында тест орындайды

 https://itest.kz/kz/exam_test?test_id=241021558

2 мин.

Рефлексия: «3Б» әдісі  бойынша жаңа сабақты қорытындылаймын.  Сабақ туралы өз ойларын білдіру

• Нені үйрендім?

• Не ұнады?

• Неліктен ұнады?

• Нені білгім келеді?

3Б стратегиясын қолданған тиімді.

 

1-топтың бағалау парағы

Оқушының

аты-жөні

«Суреттер сөйлейді»

«Бірін бірі оқыту»

Топтық жұмыс

«Генетиканың даму тарихы»

Тrue and False

ITest Тест тапсырмасы

 

Барлық ұпай

 

Бағасы

1 ұпай

1 ұпай

Барлығы 15 ұпай

1 ұпай

10 ұпай

28

«5» – 23 – 28

«4» – 18 –22

«3» – 17 – 14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2-топтың бағалау парағы

Оқушының

аты-жөні

«Суреттер сөйлейді»

«Бірін бірі оқыту»

Топтық жұмыс «Моногибридті будандастыру»

Тrue and False

ITest Тест тапсырмасы

 

Барлық ұпай

 

Бағасы

1 ұпай

1 ұпай

26 ұпай

1 ұпай

10 ұпай

39

«5» - 33 – 39

«4» - 25 - 32

«3» -19 - 24

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3-топтың бағалау парағы

Оқушының

аты-жөні

«Суреттер сөйлейді»

«Бірін бірі оқыту»

Топтық жұмыс «Ажырау Заңы»

Тrue and False

ITest Тест тапсырмасы

 

Барлық ұпай

 

Бағасы

1 ұпай

1 ұпай

24 ұпай

1 ұпай

10 ұпай

37

«5» – 32 – 37

«4» –25 – 31

«3» – 18 – 24

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Қате туралы хабарландыру