Шерхан Мұртаза. Тұтқын бала

  • 1.104
Қазақстанның халық жазушысы Шерхан Мұртаза қазақтың біртуар ұлы, ірі қоғам қайраткері Тұрар Рысқұлов туралы екі кітаптан тұратын «Қызыл Жебе», сондай-ақ «Жұлдызды көпір», «Қыл көпір» және «Тамұқ» атты романдар жазған. Сонымен қатар ол – Рысқұлов өмірінен жазылған «Сталинге хат», «Бесеудің хаты» пьесаларының авторы. «Тұтқын бала» әңгімесі – Шерхан Мұртазаның «Қызыл Жебе» романының үзіндісі. Бұл романды жазуға автор өмірінің отыз жылын арнаған. «Қызыл Жебе» деген – атқан оқтай тез қозғалатын жүйрік ат. Жаяу жарыста балалардың бәрінен озатын болғандықтан, Тұрарды да «Қызыл Жебе» атап кеткен. «Тұтқын бала» әңгімесінде оның тек қана жаяу жарыста емес, білімде де алдына жан салмаған жүйрік тұлпардай болғанына куә боламыз. «Тұтқын бала» әңгімесінде түнде түрмедегі әкесінің жанына түнеп, күндіз түрме бастығы Приходконың екі баласы Аркаша мен Наташаны гимназиясына тасып, ат айдаушы болған он жасар Тұрар кейінгі өмірінде білімі мен іскерлігінің арқасында «Қызыл Жебедей» үлкен белестерге тез жеткен мемлекет және қоғам қайраткері болады. Ол – өткен ғасырдың жиырмасыншы жылдарында Әулиеата, яғни қазіргі Жамбыл облысындағы халықты аштықтан құтқару үшін жанын салмай күрессе, отызыншы жылдары аштықтан қырылып жатқан Қазақстан халқының мұңын айтып, оларды құтқару жобасын дайындап хат жазып, Сталинге өз ұсынысын айтқан халық қаһарманы. Шерхан Мұртаза дәл сол 1932 аштық жылы Жамбыл облысының Жуалы ауданында дүниеге келген. «Тұтқын бала» әңгімесінде Тұрардың әкесінің қауіпті қылмыскер атанып айдалып кетуі, басына төнген қауіптен сақтанып басқа адамның баласы атанып жүруі, бала да болса өз әкесінің атын айта алмай жүргеніне намыстануы, интернатта тәрбиеленуі – «халық жауының баласы» атанған Шерхан Мұртазаның да өз басынан кешірген күйі еді. Сондықтан да жазушы бала Тұрардың жан-дүниесіндегі арпалысты терең сезініп, тебіреніспен жеткізе білген. «Тұтқын бала» әңгімесіндегі суреттелген оқиғалар арқылы автор оқырманын жамандықтан жирендіріп, ізгілікке, қайырымдылыққа, адалдыққа тәрбиелейді.
4495
265
Қате туралы хабарландыру